ترتیب دیدن فیلم ماتریکس؛ از اکران تا رستاخیز و انیماتریکس
ترتیب دیدن فیلم ماتریکس بر اساس سال اکران اینه: ماتریکس (1999)، ماتریکس بارگذاری مجدد (2003)، ماتریکس انقلابها (2003) و ماتریکس رستاخیز (2021). انیماتریکس (2003) هم مجموعهای انیمیشنیه که بین فیلم اول و دوم دیده میشه و چند تکهش مستقیم به بارگذاری مجدد وصله.
Adخلاصهی ترتیب اکران:
- The Matrix (ماتریکس) — 1999
- The Animatrix (انیماتریکس) — 2003، بین فیلم اول و دوم
- The Matrix Reloaded (ماتریکس بارگذاری مجدد) — 2003
- The Matrix Revolutions (ماتریکس انقلابها) — 2003
- The Matrix Resurrections (ماتریکس رستاخیز) — 2021
ترتیب اکران فیلمهای ماتریکس چطوریه؟
ماتریکس سال 1999 اکران شد، بارگذاری مجدد و انقلابها هم تو سال 2003 به فاصلهی چند ماه اومدن و رستاخیز 18 سال بعد سراغمون اومد. طبق اطلاعات IMDb، سه فیلم اول کار لانا و لیلی واچوفسکی هستن، ولی رستاخیز رو لانا واچوفسکی تنهایی ساخته.
فیلم | سال اکران | مدت زمان (IMDb) | کارگردان |
|---|---|---|---|
ماتریکس | 1999 | 136 دقیقه | لانا و لیلی واچوفسکی |
ماتریکس بارگذاری مجدد | 2003 | 138 دقیقه | لانا و لیلی واچوفسکی |
ماتریکس انقلابها | 2003 | 129 دقیقه | لانا و لیلی واچوفسکی |
ماتریکس رستاخیز | 2021 | 148 دقیقه | لانا واچوفسکی |
مجموع مدت زمان این چهار فیلم حدود 9 ساعت و 10 دقیقهست، پس یه ماراتن آخر هفتهای کاملاً شدنیه. ماتریکس تو مراسم اسکار سال 2000 چهار جایزه گرفت: جلوههای ویژه، تدوین، صداگذاری و تدوین صدا. این موفقیت راه رو برای دو دنبالهی پشتسرهم باز کرد. طبق آمار Box Office Mojo، بارگذاری مجدد با حدود 741 میلیون دلار فروش جهانی، پرفروشترین فیلم مجموعه شد.
ماتریکس رستاخیز تنها فیلم این مجموعهست که فقط لانا واچوفسکی کارگردانش بوده.
ترتیب زمانی داستان ماتریکس چیه؟
اگه بخوای بر اساس خط زمانی داستان بری، باید از دو قسمت «رنسانس دوم» تو انیماتریکس شروع کنی، چون جنگ انسان و ماشینها رو قبل از اتفاقات فیلم اول تعریف میکنه. بعدش ماتریکس، بقیهی کوتاههای انیماتریکس، بارگذاری مجدد، انقلابها و آخر سر رستاخیز میاد.
ترتیب زمانی (Chronological):
- رنسانس دوم، قسمت اول و دوم (انیماتریکس)
- ماتریکس
- کوتاههای «داستان کید»، «بعد از آن» و بقیهی انیماتریکس
- «آخرین پرواز اسیریس» (انیماتریکس)
- ماتریکس بارگذاری مجدد
- ماتریکس انقلابها
- ماتریکس رستاخیز
ولی این ترتیب برای بار اول پیشنهاد نمیشه و دلیلش سادهست. تو فیلم اول، مورفیوس کمکم حقیقت رو برای نئو باز میکنه و همین تدریجی بودن ضربهی اصلی فیلمه. رنسانس دوم ریشهی ماجرا رو از قبل نشون میده و این غافلگیری رو از بین میبره.
ترتیب زمانی ماتریکس برای بازبینی مناسبه و ترتیب اکران برای بار اول.
انیماتریکس رو کجای ترتیب باید دید؟
انیماتریکس مجموعهای از 9 انیمیشن کوتاهه که سال 2003 بین دو فیلم اول و دوم اومد. بهترین جاش بعد از فیلم اول و قبل از بارگذاری مجدده. فقط «آخرین پرواز اسیریس» و «داستان کید» مستقیم به فیلم دوم وصل میشن؛ بقیهش رو میشه هر وقت خواستی دید.
چند تا از این کوتاهها رو انیماتورهای مطرح ژاپنی ساختن، از جمله شینیچیرو واتانابه، خالق کاوبوی بیباپ. نتیجهش یه تجربهی بصریه که با سبک لایو اکشن فیلمها فرق داره، ولی همون دغدغهها رو دنبال میکنه: کنترل، آگاهی و انتخاب. بازی ویدیویی «Enter the Matrix» هم که همون سال اومد، چند لحظهی مرتبط با فیلم دوم داره.
«آخرین پرواز اسیریس» تنها کوتاه انیماتریکسه که صحنهی شروع بارگذاری مجدد رو توضیح میده.
ایدهی اصلی ماتریکس، یعنی دنیایی شبیهسازیشده که هوش مصنوعی کنترلش میکنه، از اون ایدههاییه که امروز خیلی نزدیکتر از سال 1999 به نظر میرسه. اگه این بخش برات جذابه، تو مقالهی فیلمهایی که آینده اینترنت و تکنولوژی رو پیشبینی کردن بررسی کردیم که سینما دقیقاً کجاها به آیندهی تکنولوژی نزدیک شده.
ماتریکس رستاخیز رو حتماً باید دید؟
اگه سهگانهی اصلی رو دوست داشتی، آره؛ چون رستاخیز داستان نئو و ترینیتی رو ادامه میده و با ایدهی «دنبالهسازی» شوخی تلخی میکنه. ولی انتظار یه فیلم اکشنمحور مثل بارگذاری مجدد نداشته باش. طبق Box Office Mojo، فروش جهانیش حدود 157 میلیون دلار بود، خیلی کمتر از دو فیلم قبلی.
از نظر انتقادی، رستاخیز جسورانهترین و ناهموارترین فیلم مجموعهست. نیمهی اولش با شوخی به خود فرنچایز و فشار استودیو، فیلم رو تبدیل به نقد سینمای دنبالهای میکنه و این ایده جذابه. ولی صحنههای مبارزهش برخلاف فیلم اول، بیشتر با برشهای سریع و نمای نزدیک ساخته شدن و خوانایی کوریوگرافی رو پایین میارن.
کیانو ریوز اینجا هم بازی کنترلشدهای داره؛ همون بازیگری که بعدها با سری جان ویک به قهرمان اکشنهای مدرن تبدیل شد. فقط تو رستاخیز خبری از اون ریتم فیزیکیه که تو جان ویک میبینیم.
رستاخیز بیشتر فیلمیه دربارهی ماتریکس تا خود ماتریکس و همین دوقطبیش کرده.
برای اولین بار کدوم ترتیب بهتره؟
برای اولین دیدن، ترتیب اکران بهترین انتخابه: ماتریکس، بعدش انیماتریکس، بعد بارگذاری مجدد، انقلابها و آخر رستاخیز. این ترتیب اطلاعات داستان رو همونطور که سازندهها خواستن، تدریجی بهت میده و غافلگیریهای مهم فیلم اول سر جاشون میمونن.
نکتهی مهم اینه که اگه بارگذاری مجدد و انقلابها رو پشتسرهم ببینی، افت ریتم بین این دو رو حس میکنی. بارگذاری مجدد وسط ماجرا و با یه نقطهی معلق تموم میشه، و انقلابها باید بار داستانی رو یکجا جمع کنه. این تجربهی ماراتنی رو یهجورایی به دو فیلم جدا تبدیل میکنه، نه یه سهگانهی یکپارچه.
از نظر ما، رتبهبندی کیفی اینجوریه: ماتریکس اول، بارگذاری مجدد دوم (بهخاطر تعقیبوگریز آزادراه)، انقلابها سوم (بهخاطر نبرد زایون) و رستاخیز آخر. انقلابها اکشن باشکوهی داره، ولی پایانبندیش هنوز بین طرفدارها بحثبرانگیزه.
فیلم جدید ماتریکس چی شده؟
وارنر برادرز آوریل 2024 رسماً اعلام کرد که درو گودارد، نویسندهی مریخی، فیلم جدید ماتریکس رو مینویسه و کارگردانی میکنه. طبق گزارش هالیوود ریپورتر، این اولین فیلم مجموعهست که مستقیم به واچوفسکیها وصل نیست، ولی لانا واچوفسکی تهیهکنندهی اجراییشه. بازیگرها و داستانش هنوز اعلام نشده.
آخرین خبر مربوط به ژوئن 2026ه. طبق گزارش IMDb از مصاحبهی گودارد با اسکرینرنت، فیلم هنوز فعاله و اون در مرحلهی نوشتن فیلمنامهست؛ بدون تاریخ اکران و بدون تأیید حضور کیانو ریوز. پس فعلاً اسمی از «ماتریکس 5» تو ترتیب دیدن نیست، ولی بعد از اکران جاش آخر لیسته.
از نظر تحلیلی انتخاب گودارد منطقیه، چون رستاخیز نشون داد ادامه دادن با همون آدمها و همون فرمول جواب نمیده. ولی سوال اصلی اینه که فیلم جدید ادامهی داستان نئو باشه یا شروعی تازه تو همون دنیا.
فیلم جدید ماتریکس تا سپتامبر 2026 تاریخ اکران و بازیگر تأییدشدهای نداره.
سوالات متداول دربارهی ترتیب فیلم ماتریکس
ماتریکس چند قسمت داره؟
ماتریکس 4 فیلم سینمایی داره: ماتریکس، بارگذاری مجدد، انقلابها و رستاخیز. علاوه بر اینها، انیماتریکس با 9 انیمیشن کوتاه و بازی «Enter the Matrix» هم جزو دنیای این مجموعه حساب میشن. برای فهمیدن خط اصلی داستان، دیدن چهار فیلم کافیه.
آیا بدون دیدن انیماتریکس میشه ماتریکس رو فهمید؟
بله، میشه. داستان اصلی تو خود فیلمها کامل تعریف میشه و انیماتریکس بیشتر نقش مکمل داره. فقط «آخرین پرواز اسیریس» و «داستان کید» به بارگذاری مجدد ربط مستقیم دارن؛ اگه وقتت کمه، همین دو تا رو ببین و بقیه رو برای بعد بذار.
فیلم ماتریکس 5 کی اکران میشه؟
هنوز تاریخ اکرانی اعلام نشده. وارنر برادرز آوریل 2024 ساخت فیلم جدید رو با نویسندگی و کارگردانی درو گودارد اعلام کرد و طبق آخرین خبرها (ژوئن 2026) اون هنوز مشغول نوشتن فیلمنامهست. تا وقتی بازیگرها و برنامهی تولید معلوم نشه، نمیشه زمان دقیقی رو حدس زد.
ماتریکس رو باید از اول شروع کرد یا از رستاخیز؟
حتماً از فیلم اول. رستاخیز کلی به لحظهها و شخصیتهای سهگانهی قبلی ارجاع میده و بدون دیدنشون، بیشتر شوخیها و احساسات فیلم رو از دست میدی. رستاخیز برای کسی ساخته شده که ماتریکس اول رو یادشه.
جمعبندی
ترتیب اکران بهترین شروع برای اولین بار دیدنه و ترتیب زمانی برای دیدن دوباره جذابه. انیماتریکس رو بین فیلم اول و دوم ببین و رستاخیز رو با انتظار یه فیلم متفاوت، نه یه تکرار اکشنمحور تماشا کن. اگه اهل این دنیا هستی، ماتریکس هنوز یکی از مهمترین مراجع فلسفی سینمای علمیتخیلیه. و اگه بعد از ماتریکس دنبال یه فرنچایز بزرگ دیگهای که ترتیب تماشاش قاطیپاتی داره میگردی راهنمای کامل ترتیب تماشای فیلمها و سریالهای مارول کار رو راحت میکنه.
